🧠
İlk Yardımın Temel Kuralları
🛡️ 1. Önce Kendinizi Koruyun
Hava afetleri sırasında sahaya çıkmadan ortamın güvenli olduğunu doğrulayın. Elektrik telleri, çökmüş yapılar ve devam eden fırtına koşullarında müdahale etmeyin.
📞 2. Hemen 112'yi Arayın
Olayın yeri, yaralı sayısı ve türünü net bildirin. Fırtına koşullarında GPS konumunuzu paylaşın. Operatör yönlendirene kadar hattı kesmeyin.
🔍 3. ABC Değerlendirmesi
A — Hava Yolu: Açık mı?
B — Solunum: Nefes alıyor mu?
C — Dolaşım: Nabız var mı? Ciddi kanama?
🌪️ 4. Hava Afetine Özel Kurallar
• Kopmuş elektrik telinden en az 10 m uzak durun
• Hasarlı binaya girmeyin
• Gaz kokusu → vanayı kapatın, dışarı çıkın, 187'yi arayın
• Yıldırım çarpan kişiye güvenle dokunabilirsiniz — elektrik depolamaz
⚠️ KRİTİK UYARILAR
• Düşmüş elektrik telinin yakınındaki su birikintisine girmeyin — basamak gerilimi öldürür
• Kasırga "gözü" geçtiğinde sükûnet aldatıcıdır — fırtına ikinci yarısıyla döner
• Jeneratörü kapalı alanda çalıştırmayın — CO zehirlenmesi ölümcüldür
⚡
Yıldırım Çarpmasında İlk Yardım
⚡ Güvenli Mi?
Yıldırım çarpan kişiye dokunmak güvenlidir — vücutta elektrik depolanmaz. Ancak fırtına hâlâ devam ediyorsa sizi de çarpabilir; kişiyi kapalı alana alın.
🔍 Değerlendirme ve İlk Müdahale
1. Hemen 112'yi arayın
2. Solunum ve nabzı kontrol edin
3. Solunum yoksa derhal CPR başlayın
4. Boyun ve omurga yaralanması olabilir — başı taşırken destekleyin
🩹 Yıldırım Yanığı
• Yanık bölgelere soğuk (buz değil) suya batırılmış bez uygulayın
• Giysileri zorla çıkarmayın — erimiş olabilir
• Steril örtü ile kapatın
• Tüm yıldırım çarpması vakaları hastanede değerlendirilmeli
❌ YAPILMAMASI GEREKENLER
• Kişiye dokunmaktan kaçınmayın — elektrik yok
• Buz uygulamayın
• Görünürde iyi olsa bile hastaneye götürmeden bırakmayın
⏱️ Altın Dakikalar
Yıldırım çarpmalarında solunum durması sık görülür. CPR'a hızla başlamak hayatta kalma şansını büyük ölçüde artırır.
🧠 Geç Belirtiler
Kafa ağrısı, hafıza kaybı, uyuşukluk saatler sonra ortaya çıkabilir. 24 saat takip gerekir.
🩸
Kanamalarda İlk Yardım
🩸 Dış Kanama Durdurma
1. Direkt basınç: Temiz bezle sıkıca bastırın, bezi değiştirmeyin
2. Yükseltme: Kanayan bölgeyi kalp seviyesinin üzerine kaldırın
3. Bezi değiştirmeyin — sızarsa üstüne ekleyin
⚠️ Turnike (Yalnızca Hayati Risk!)
• 5-7 cm genişliğinde bez kullanın
• Uygulama saatini not edin
• 15-20 dakikada bir kısa gevşetin
🌪️ HAVA AFETİ YARASI
Uçan cam ve metal parçaları derin kesik bırakabilir. Yabancı cismi çıkarmaya çalışmayın — sabitleyip hastaneye götürün.
💓
CPR — Temel Yaşam Desteği
💓 Yetişkin CPR
Döngü: 30 göğüs bası + 2 solunum
Hız: 100-120 bası/dakika
Derinlik: 5-6 cm, dirsekler dik
👶 Çocuk ve Bebek
Çocuk: 1 el, 5 cm, 30:2
Bebek: 2 parmak, 4 cm, 30:2
🌬️ Suni Solunum
1. Başı geriye yatır, çeneyi kaldır
2. Burnu kapat, ağızdan ~1 saniye üfle
3. Göğsün yükselip alçaldığını kontrol et
⚡ AED Cihazı
Otomatik defibrilatör varsa hemen kullan — sesli yönlendirir, CPR'a devam et.
⏱️ Zaman Kritik
Her geçen dakika hayatta kalma şansını %7-10 düşürür. Ambulans gelene kadar bırakmayın.
🥶
Hipotermi İlk Yardımı
🥶 Belirtiler
Hafif (35-32°C): Titreme, koordinasyon bozukluğu
Orta (32-28°C): Konfüzyon, yavaş nabız
Ağır (<28°C): Bilinç kaybı — KRİTİK
🏠 Yapılacaklar
1. Soğuk ve rüzgardan uzaklaştırın
2. Islak kıyafetleri dikkatlice çıkarın
3. Battaniyeyle sarın (baş dahil)
4. Koltuk altı ve kasıkları ılık kompresle ısıtın
5. Bilinçliyse ılık içecek verin
6. 112'yi arayın
❌ YAPILMAMASI GEREKENLER
• Alkol vermeyin
• Sıcak su banyosu uygulamayın — ani ısıtma kalp krizi riskini artırır
• Cilde ovalama yapmayın
📞
Acil Durum Telefon Numaraları
112
ACİL YARDIM
Tüm acil durumlar
110
İTFAİYE
Yangın ve kurtarma
📞 Diğer Önemli Numaralar
- 186ELEKTRİK ARIZA
- 187DOĞAL GAZ ARIZA
- 153BELEDİYE — Altyapı
- mgm.gov.trMGM — Meteoroloji
📱 ACİL ARAMADA
1. Sakin olun, net konuşun
2. GPS koordinatı veya tam adresinizi söyleyin
3. Operatör kapatana kadar hattı kesmeyin